|
8. สรุปผลการวิจัย
และข้อเสนอแนะ
8.1 ผลการวิจัย
1.
รูปแบบการให้ความรู้การเลี้ยงดูเด็กอายุต่ำกว่า 3 ปี ที่พ่อแม่ ผู้ปกครองเคยได้รับ
คือ ได้รับจากหลายแหล่ง และได้รับจากบุคลากรทางสุขภาพเมื่อไปคลอดบุตรมากที่สุด
รองลงมาจากสมาชิกในครอบครัว เพื่อน/เพื่อนบ้าน และเจ้าหน้าที่ในชุมชนตามลำดับ
เมื่อมีปัญหาในการเลี้ยงดูเด็กจะปรึกษาญาติมากที่สุด จากนั้นจึงปรึกษาแพทย์/พยาบาล
ความรู้ที่เคยได้รับ คือ การให้นมแม่ การอาบน้ำเด็ก การพาเด็กไปรับวัคซีน
อาหารเสริมและการเช็ดตัวเมื่อเด็กมีไข้ ผลการศึกษายังพบว่าพ่อแม่ ผู้ปกครองมีความรู้และปฏิบัติ
ไม่ถูกต้อง คือ การให้อาหารเสริมก่อนเด็กอายุ 3 เดือน ไม่ฝึกนิสัยการล้างมือก่อนรับประทานอาหาร
ไม่ฝึกการแปรงฟัน ไม่พาเด็กไปรับวัคซีนตามกำหนด และ การส่งเสริมพัฒนาการตามวัยไม่เหมาะสม
2.
รูปแบบการให้ความรู้ในการเลี้ยงดูเด็กอายุต่ำกว่า 3 ปี ที่พ่อแม่ ผู้ปกครองต้องการ
คือ นำความรู้มาให้ที่บ้าน ด้วยการสาธิต/ฝึกปฏิบัติ จัดในวันหยุดราชการช่วงเวลากลางวัน
โดยใช้ศูนย์สุขภาพชุมชนเป็นสถานที่ให้ความรู้
3.
รูปแบบการให้ความรู้ในการเลี้ยงดูเด็กอายุต่ำกว่า 3 ปี ที่พัฒนาคือ
- ให้เจ้าหน้าที่ซึ่งปฏิบัติงานพัฒนาเด็กในชุมชน
(ผ่านการอบรมแล้ว) เป็นผู้ให้ความรู้แก่พ่อแม่ ผู้ปกครอง
- เนื้อหาความรู้ในการเลี้ยงดูเด็กอายุต่ำกว่า
3 ปี ประกอบด้วย การให้อาหารเด็กอายุต่ำกว่า 3 ปี การดูแลสุขภาพอนามัยและการฝึกสุขนิสัย
การป้องกันโรคและอุบัติเหตุ การส่งเสริมพัฒนาการ และการดูแลเบื้องต้นเมื่อเด็กเจ็บป่วย
โดยนำเนื้อหาจัดทำเป็นคู่มือการอบรมเจ้าหน้าที่ชุมชน และคู่มือการให้ความรู้แก่พ่อแม่
ผู้ปกครอง
- วิธีการให้ความรู้แก่พ่อแม่
ผู้ปกครอง คือ มีการสอนเป็นกลุ่มย่อยกลุ่มละ 10 คน ด้วยการบรรยาย สนทนา
และสาธิต ประมาณ 3 ชั่วโมง ตามด้วยการสอนเป็นรายบุคคลด้วยการเยี่ยมบ้าน
จำนวน 3 ครั้ง ห่างกันครั้งละ 1 สัปดาห์
- สถานที่ให้ความรู้ฯ
ใช้บ้านเลี้ยงเด็กในชุมชนเป็นสถานที่สอนแบบกลุ่มย่อย
- วัน เวลา
ที่ให้ความรู้ แบบกลุ่มย่อย คือ วันเสาร์และอาทิตย์ช่วงเช้า สำหรับการเยี่ยมบ้าน
พิจารณาตามความเหมาะสมของแต่ละบ้าน
4. นำรูปแบบการให้ความรู้ฯ
ที่พัฒนาขึ้นไปทดลองใช้ให้ความรู้แก่พ่อแม่ ผู้ปกครองในชุมชนแออัด 2 ชุมชน
เป็นระยะเวลา 3 เดือน
5. หลังการจากได้รับความรู้ในการเลี้ยงดูเด็กอายุต่ำกว่า
3 ปี ตามรูปแบบการให้ความรู้ที่พัฒนาขึ้น พ่อแม่ ผู้ปกครอง ชุมชนกองขยะหนองแขม
8.2
ข้อเสนอแนะ
รูปแบบการให้ความรู้ในการเลี้ยงดูเด็กอายุต่ำกว่า
3 ปี ที่พัฒนาขึ้น แก่พ่อแม่ ผู้ปกครอง ในชุมชนควรมีลักษณะดังนี้
1. ปรับระยะเวลาการให้ความรู้ฯ
ให้เหมาะสมกับบริบทของแต่ละชุมชน ทั้งแบบกลุ่ม และการเยี่ยมบ้านเป็นรายบุคคล
เพิ่มกิจกรรมกลุ่มประกอบเพื่อให้พ่อแม่ ผู้ปกครองไม่เบื่อ และสร้างความคุ้นเคยกันมากขึ้น
และควรเพิ่มเจ้าหน้าที่ชุมชน เนื่องจากพ่อแม่ ผู้ปกครองนำเด็กมาด้วย ซึ่งบางคนนำมามากกว่า
1 คน จึงต้องการผู้ดูแล ขณะที่พ่อแม่ ผู้ปกครองได้รับความรู้ฯ และเป็นผู้ช่วยเตรียมอุปกรณ์ในการสอนด้วย
2. ควรมีการสังเกตอย่างมีส่วนร่วมขณะที่เจ้าหน้าที่ชุมชนให้ความรู้แก่พ่อแม่
ผู้ปกครอง เพื่อให้ข้อเสนอแนะแก่เจ้าหน้าที่ชุมชนภายหลังการให้ความรู้ฯ
ซึ่งเป็นแนวทางในการสร้างความมั่นใจในการให้ความรู้กับเจ้าหน้าที่ชุมขน
3. มีการทดลองใช้แบบบันทึกการเยี่ยมบ้านเพื่อนำผลการทดลองใช้มาพัฒนาให้เหมาะสม
ง่ายต่อการบันทึกและสร้างความเข้าใจให้กับผู้อ่าน
4. มีการติดตามและนิเทศเจ้าหน้าที่ชุมชน
เพื่อร่วมปรึกษาหารือ และพัฒนาความรู้และทักษะในการให้ความรู้ฯ ให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น
5. ควรมีการประเมินความรู้และการปฏิบัติในการเลี้ยงดูเด็กอายุต่ำกว่า
3 ปี ของพ่อแม่ ผู้ปกครอง เป็นระยะ ๆ เพื่อความต่อเนื่อง และนำมาพัฒนารูปแบบการให้ความรู้ต่อไป
6. ส่งเสริม/สนับสนุนให้มีการวิจัยและพัฒนารูปแบบการให้ความรู้การเลี้ยงดูเด็กด้อยโอกาสอายุต่ำกว่า
3 ปี ในรูปแบบที่หลากหลาย เพื่อนำไปปฏิบัติกับสภาพบริบทอื่น
7. รัฐควรสนับสนุนให้เจ้าหน้าที่องค์กรเอกชนที่ปฏิบัติงานเกี่ยวกับเด็ก/ครอบครัว
ในชุมชน เช่น มูลนิธิ สมาคม ปัจจุบันมีเจ้าหน้าที่ชุมชนเป็นจำนวนมาก มีความคุ้นเคย
และมีกิจกรรมต่าง ๆ ในชุมชน ที่สามารถให้ความรู้และประเมินผลได้อย่างต่อเนื่อง
เพราะภารกิจหลัก คือ ปฏิบัติหน้าที่ในชุมชนอยู่แล้ว
|