เหตุผลที่ต้องมีนโยบายและแผนเฉพาะสำหรับเด็กปฐมวัย


          1. ประเทศไทยมีแผนการพัฒนาเด็กมาตั้งแต่ปี 2522 โดยได้จัดทำแผนพัฒนาเด็กระยะยาวและแผนพัฒนาเยาวชนระยะยาว นอกจากนี้ยังได้จัดทำแนวนโยบายในการดำเนินการพัฒนาเด็กโดยใช้ สภาวะความต้องการพื้นฐานและบริการสำหรับเด็ก (สพด.) ด้วย เอกสารทั้งหมดมีประโยชน์และได้ กระตุ้นให้เกิดความตระหนักในความสำคัญของการพัฒนาเด็ก แต่การนำไปสู่การปฏิบัติไม่สู้จะครบถ้วน ในแผนพัฒนาเด็กทุกแผนจะกล่าวถึงการพัฒนาเด็กโดยรวมตั้งแต่ 0-18 ปี หรือ 0-25 ปี แต่ไม่มีแผนที่เน้นเฉพาะเด็กปฐมวัย 0-5 ปี หน่วยงานที่รับผิดชอบโดยตรงในการพัฒนาเด็กและเยาวชน คือ สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมและประสานงานเยาวชนแห่งชาติ

          2. สืบเนื่องจากมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 16 มีนาคม 2542 เรื่องนโยบายการศึกษาขั้นพื้นฐาน 12 ปี ข้อ 2.1 ระบุว่ารัฐบาลยังคงให้ความสำคัญกับการพัฒนาเด็กปฐมวัย (0-5 ปี ) เพราะการพัฒนาเด็กในวัยนี้เป็นช่วงเวลาสำคัญสำหรับการพัฒนาการทางสมองของบุคคล การศึกษาระดับนี้ควรเป็นการศึกษาเพื่อเตรียมความพร้อม โดยการส่งเสริมให้ชุมชนหรือสถาบัน หรือองค์กรในท้องถิ่น โดยเฉพาะอย่างยิ่งสถาบันครอบครัว มีส่วนร่วมในการจัดการศึกษาระดับนี้ ควบคู่ไปด้วย ดังนั้นในการจัดทำแผนปฏิบัติการในนโยบายและมาตรการการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน 12 ปี ให้ ครอบคลุมการพัฒนาเด็กปฐมวัย (0-5 ปี ) ด้วย

          3. พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 มาตรา 13 (1) กำหนดให้บิดามารดาหรือผู้ปกครองมีสิทธิได้รับสิทธิประโยชน์การสนับสนุนจากรัฐ ให้มีความรู้ความสามารถในการอบรมเลี้ยงดูและการให้การศึกษาแก่บุตรหรือบุคคลซึ่งอยู่ในความดูแล

          คณะกรรมการวิสามัญพิจารณาร่างพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. .... ได้ตั้งข้อสังเกตเกี่ยวกับเด็กปฐมวัย ไว้ว่า

          "ปัจจุบันการศึกษาปฐมวัย คือ การพัฒนาเด็กวัย 0-5 ปี ยังไม่ได้ถูกกำหนดให้เป็นส่วนหนึ่งของการศึกษาขั้นพื้นฐานตามรัฐธรรมนูญ วัยนี้เป็นช่วงของการพัฒนาที่วิกฤตและมีความสำคัญอย่างยิ่งสำหรับชีวิตและเป็นการวางพื้นฐานสำหรับการเรียนรู้และการพัฒนาในระดับต่อไป

          ดังนั้น รัฐควรมีบทบาทโดยตรงหรือมีส่วนร่วมและส่งเสริมสนับสนุนให้บุคคล ครอบครัว องค์กรชุมชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเอกชน องค์กรเอกชน องค์กรวิชาชีพ สถาบันศาสนา สถานประกอบการและสถาบันสังคมอื่น มีสาวนร่วมในการพัฒนาเด็กปฐมวัยให้ทั่วถึง มีคุณภาพและได้มาตรฐานเท่าเทียมกัน"

          ด้วยความสำคัญรวมทั้งหลักการและเหตุผลดังได้กล่าวแล้ว นักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ จึงได้ดำเนินการเสนอนโยบายและแผนการศึกษาสำหรับเด็กปฐมวัย (0-5 ปี )